شرکت تعاونی

تعاونی چیست؟

هر گاه تعدادی از افراد یک صنف یا کسانی که تناسبی مشابه دارند برای رسیدن به یک هدف مشترک همانند تهیه مسکن ، کسب اعتبار یا دریافت وام بخواهند یک شرکت تشکیل دهند. باید اقدام به ثبت شرکت تعاونی کنند.

در نام شرکت تعاونی حتما عنوان “تعاونی”باید  ذکر شود.

دو نوع شرکت تعاونی داریم:

1. شرکت تعاونی تولیدی : شرکتی که در امور کشاورزی، دامداری ، دامپروری ، پرورش و صید ماهی،شیلات ،صنعت،معدن،عمران،روستایی و عشایری فعالیت دارد. و یک واحد تولیدی را تشکیل می دهد.

2. شرکت تعاونی توزیعی : شرکتی که در امور مربوط به تهیه و توزیع کالا و مسکن و خدمات وسایر نیازمندی های اعضا فعالیت می نمایند

مراحل تشکيل شرکت تعاونی

1-تعيين موضوع مناسب فعاليت شرکت  با توجه به علاقه و توانمنديهای متقاضيان و نياز منطقه ای

۲- تعيين تعداد متقاضيان اوليه برای تشکيل تعاونی

۳- تنظيم و تقديم درخواست تشکیل تعاونی  به همراه  معرفی سه نفر بعنوان هیئت موسس از میان اعضای اولیه و  سپس تکمیل فرم کلیات پيشنهادی مورد نظر و ارائه مدارک مورد نیاز.(شامل تصویر شناسنامه هیئت موسس – تصویر مدارک تحصیلی و یا تجربی در ارتباط با طرح پيشنهادی – تصویر کارت پایان خدمت یا معافیت)

۴- دریافت موافقتنامه اولیه تاسیس تعاونی از اداره کل تعاون استان تهران یا ادارات تعاون شهرستانهای ذیربط

 براي تشكيل هر شركت تعاوني، بدواً لازم است عده اي مركب از حداقل 7 نفر متقاضي حائز شرايط قانوني مربوط جهت عضويت در آن، جلسه مجمع عمومي مؤسس را بر اساس مفاد ماده 31 و 32 قانون بخش تعاوني جمهوري اسلامي ايران تشكيل داده و سه نفر را از بين خود به عنوان هيئت مؤسس مامور تمهيد مقدمات تشكيل تعاوني از جمله تهيه كليات طرح پيشنهادي و اساسنامه، دعوت به عضويت افراد واجد شرايط و برگزاري اولين مجمع عمومي عادي (در صورت موافقت وزارت/ اداره كل تعاون با تشكيل تعاوني) نمايند.

هيئت مزبور پس از مطالعات و بررسيهاي كافي طرحي مشتمل بر توجيه ضرورت تشكيل تعاوني، اعلام تعداد و مشخصات داوطلبان اوليه عضويت (و مهارت ها و تخصصهاي آنان در تعاوني هاي توليدي) نحوه تدارك سرمايه و ديگر امكانات مورد نياز براي تشكيل و شروع فعاليت تعاوني، قيد ميزان سهمي كه هر عضو بايد در جهت تامين سرمايه شركت (با تعيين مقدار لازم التاديه) خريداري نمايد، اعلام نام بانك يا مؤسسه اعتباري كه در نظر است اقدام به افتتاح حساب جاري در آن شود، شرح ميزان و نحوه سرمايه گذاري و مشاركت وزارتخانه، سازمان و يا شركت دولتي، وابسته يا تحت پوشش دولت، بانكها، نهاد انقلاب اسلامي و يا تعاوني ديگر (در صورتيكه واحدي از واحدهاي مزبور قبول سرمايه گذاري و مشاركت نموده باشند تهيه نموده و ضمن معرفي نماينده تام الاختيار به وزارت/ اداره كل تعاون ارائه كند

مدارک جهت ثبت شرکتهای تعاونی

۱-سه نسخه اساسنامه ممهور به مهر اداره تعاون مربوطه

۲-دو نسخه صورتجلسه اولين مجمع عمومي

۳-دو نسخه صورتجلسه هيأت مديره

۴-دو نسخه تقاضانامه تعاوني

۵-دو نسخه شرکتنامه تعاوني

۶-تکميل فرم تعيين نام به ترتيب اولويت نام هاي پيشنهادي

۷-اصل گواهي بانکي مبني بر پرداخت سرمايه تعهدي(حداقل ۳۵% سرمايه)

۸-اصل مجوز از اداره تعاون مربوطه

۹-تصوير برابر با اصل مدارک احراز اعضاء هيأت مديره(شناسنامه و کارت ملي)

دستورالعمل تشکیل تعاونی‌ها

الف- کلیات
ماده1- شرکتهای تعاونی به لحاظ نوع فعالیت به دو دسته تقسیم می‌شوند:
الف – شرکت تعاونی تولید: شرکتی است که به منظور اشتغال اعضاء در امور مربوط به کشاورزی، دامداری، دامپروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت، معدن، عمران شهری و روستایی و عشایری و نظایر اینها فعالیت می‌نماید.
ب- شرکت تعاونی توزیع: شرکتی است که در امور مربوط به تهیه و توزیع کالا، مسکن، خدمات و سایر نیازمندیهای اعضاء فعالیت می‌نماید.
تبصره- در شرکت تعاونی، تعدد موضوع فعالیت با ارائه طرح پیشنهادی مجاز است.
ماده2- شرکتهای تعاونی به لحاظ عضویت به دو دسته تقسیم می‌شوند.
الف- شرکت تعاونی عام: شرکتی است که عضویت در آن برای همه آزاد می‌باشد و موسسین یا شرکت باید برای تأمین قسمتی از سرمایه اولیه و یا افزایش سرمایه شرکت سهام آنرا به عموم عرضه نمایند.
ب- شرکت تعاونی خاص: شرکتی است که عضویت در آن منحصراً برای گروهی خاص از قبیل: کارگران، کارمندان، کشاورزان، دانشجویان، ایثارگران، زنان، مشاغل خاص و نظایر اینها آزاد باشد، بدیهی است تعاونی موظف به پذیرش متقاضیان واجد شرایط بوده و از این نظر محدودیتی برای عضویت وجود ندارد.
تبصره1- در تابلوها و سربرگهای شرکتهای تعاونی ذکر عنوان “تعاونی” ضروری است و باید بطور خوانا قید شود.
تبصره2- برای واحدهای صنفی شهرستانها و برای هر واحد کارمندی و کارگری فقط یک شرکت تعاونی در هر موضوع فعالیت تشکیل می‌شود.
تبصره3- شرکتهای تعاونی با بیش از 500 عضو و اتحادیه‌هایی که تعداد اعضاء تعاونیهای عضو آنها مجموعاً بیش از 2000 عضو باشد، “تعاونی بزرگ” محسوب می‌شوند.
تبصره1- حداقل تعداد اعضاء در شرکتهای تعاونی عام 500 عضو خواهد بود.
تبصره 2- حداقل تعداد اعضاء در شرکتهای تعاونی اشتغالزا که به منظور ایجاد اشتغال برای اعضاء تشکیل می‌شوند، معادل فرصتهای شغلی پیش‌بینی شده در طرح پیشنهادی خواهد بود، ترکیب تخصص و مهارت اعضاء باید بگونه‌ای باشد که اجرای طرح را با استفاده از نیروی کاری و مهارت اعضاء میسر نماید.
تبصره 3- حداقل تعداد اعضاء در شرکتهای تعاون مصرف 250 نفر خواهد بود.
تبصره4- حداکثر تعداد اعضاء در شرکتهای تعاونی مسکن 500 نفر خواهد بود، که با خروج هر عضو، ورود عضو جدید تا سقف 500 نفر بلامانع است.
ماده4- حداقل سرمایه اولیه در شرکتهای تعاونی عام و خاص به ترتیب 000/000/100 ریال و 000/000/10 ریال تعیین می‌گردد بدیهی است هر تعاونی وقتی تشکیل و ثبت میشود که حداقل یک سوم سرمایه آن تأدیه و چنانچه بصورت نقدی و جنسی باشد تقویم و تسلیم شده باشد.
تبصره1- حداقل ارزش اسمی هر سهم در تعاونیهای عام یکصد هزار ریال و در تعاونیهای خاص سیصد هزار ریال تعیین می‌گردد. در تعاونیهای مسکن حداقل ارزش اسمی هر سهم شش میلیون ریال خواهد بود.
تبصره2- اعضای تعاونی مکلفند مبلغ تعهد شده سهم خود را ظرف مدت مقرر در اساسنامه که نباید از دو سال بیشتر باشد تادیه نمایند.
ماده5- سهم اعضاء درتأمین سرمایه تعاونی برابر است مگر اینکه مجمع عمومی تصویب نماید که برخی از اعضاء سهم بیشتری خریداری نمایند. در این صورت حداکثر میزان سهم هر عضو نباید از پانزده درصد کل سرمایه تعاونی تجاوز نماید.
ماده6- اتحادیه تعاونی با عضویت شرکتهای و تعاونیهای داوطلب و با حداقل 7 عضو که دارای موضوع فعالیت واحد باشند در سطح شهرستان یا استان تشکیل می‌شوند.
تبصره1- شرکتهای تعاونی و اتحادیه‌های استانی می‌توانند نسبت به تشکیل اتحادیه‌های مرکزی اقدام نمایند.
تبصره2- هر شرکت تعاونی می‌تواند فقط عضو یک اتحادیه شهرستانی، استانی و یا مرکزی باشد، در هر حال عضویت در بیش از یک اتحادیه، برای شرکت تعاونی با تعدد موضوع فعالیت بلامانع است.
تبصره3- تشکیل اتحادیه مرکزی با مجوز وزارت تعاون خواهد بود.
تبصره4- اعضای هیات مدیره اتحادیه از نمایندگان تعاونیهای عضو و به عنوان شخص حقیقی و اعضای هیات بازرس اتحادیه‌از نمایندگان تعاونیهای عضو و یا سایرین تعیین می‌شوند.مراحل تشکیل تعاونیها
1- برای تشکیل تعاونی، هیات مؤسس متشکل از متقاضیان حائز شرایط قانونی، نسبت به تهیه طرح پیشنهادی و تنظیم اساسنامه منطبق بر قانون بخش تعاونی، دعوت به عضویت افراد واجد شرایط و تشکیل اولین مجمع عمومی عادی جهت تصویب اساسنامه و تعیین هیات مدیره و بازرس یا بازرسان و سایر وظایف مجمع عمومی عادی اقدام می‌نماید.
تبصره- موسسین تعاونی باید با قوانین و مقررات تعاونیها آشنائی کافی داشته باشند و در صورت نیاز در کلاسهای آموزشی یکروزه که اداره کل تعاون استان تعیین می‌کند و زمان تشکیل آن حداکثر یک هفته از تاریخ تسلیم تقاضا خواهد بود شرکت نمایند.
2- هیات مؤسس در طرح پیشنهادی، ضرورت تأسیس تعاونی و ارائه دلایل توجیهی مبنی بر تناسب هدفهای تشکیل تعاونی با هدفها و برنامه‌های مصوب جمهوری اسلامی ایران با ذکر میزان سرمایه ثابت و در گردش مورد نیاز طرح، تعداد و مشخصات داوطلبان، قید میزان سهم لازم التادیه هر عضو، سوابق و مهارتهای آنان در رشته فعالیت موردنظر، نام شعبه صندوق تعاون برای افتتاح حسابهای تعاونی را ذکر نموده و با معرفی نماینده تام‌الاختیار (طبق فرم شماره1) به اداره کل تعاون ارائه می‌نماید.
تبصره1- مدارکی که هیات موسس بایستی ارائه نماید
1-تصویر شناسنامه و مدارک تحصیلی
2- گواهی پایان خدمت نظام وظیفه عمومی یا معافیت
3- برگ عدم سوء پیشینه
تبصره2- کارکنان رسمی و پیمانی دولت با ارائه گواهی یا حکم کارگزینی از بند 2 و 3 معافند
3- اداره کل / اداره تعاون پس از وصول تقاضای تشکیل تعاونی و بررسی طرح پیشنهادی در مدت 5 روز نظر مثبت یا منفی خود را به هیات مؤسس اعلام و در صورت موافقت (طبق فرم شماره 2) نمونه اساسنامه و فرمهای مورد نیاز را در اختیار نماینده هیات موسس قرار خواهد داد.
4- هیات موسس پس از اخذ موافقنامه تشکیل باید اقدامات زیر را انجام دهد:
الف- دریافت مجوز فعالیت در موضوع طرح پیشنهادی از مراجع ذیربط (در صورت نیاز به مجوز فعالیت) به نام اعضای هیات موسس تعاونی در شرف تأسیس
ب- تدوین اساسنامه پیشنهادی
ج- افتتاح حساب به نام “تعاونی در شرف تأسیس” در صندوق تعاون
د- دعوت از افراد واجد شرایط عضویت ضمن اعلام خلاصه‌ای از کلیات طرح و اساسنامه پیشنهادی، شرایط عضویت و مهلت پذیرش تقاضای عضویت، شماره و مشخصات حساب افتتاح شده و مبلغ لازم التأدیه هر یک از اعضاء وذکر نحوه صدور آگهی‌های بعدی تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی
هـ- بررسی شرایط داوطلبان و پذیرش واجدین شرایط عضویت و دریافت گواهی واریز وجه لازم التادیه سهام آنها و صدور برگ اجازه ورود به جلسه اولین مجمع عمومی عادی
و- ارزیابی آورده‌های غیر نقدی داوطلبان عضویت که متناسب و مورد نیاز طرح باشد، توسط کارشناس رسمی دادگستری و با انجام تشریفات قانونی لازم
ز- انتشار آگهی دعوت اولین مجمع عمومی عادی (طبق فرم شماره 3) با رعایت فاصله زمانی حداقل 15 روز از تاریخ انتشار آگهی دعوت تا تاریخ تشکیل مجمع
ج- ثبت نام نامزدهای تصدی سمتهای هئیت مدیره و بازرسی و بررسی شرایط احراز کسانیکه ظرف مهلت مقرر مدارک خود را تحویل داده‌اند. (با توجه به دستورالعمل چگونگی احراز صلاحیت کاندیدها مصوب انجمن نظارت بر انتخاب تعاونیها)
ع- ارسال یک نسخه از آگهی دعوت به منظور درخواست از اداره کل/ اداره تعاون جهت معرفی ناظر در اولین جلسه مجمع عمومی عادی
ف- سایر اقدامات مربوط به برگزاری اولین مجمع عمومی عادی (طبق فرم شماره 4) تا انتخاب هیات رئیسه مجمع (رئیس، منشی، و دو ناظر) از قبیل اخذ ورقه ورود به جلسه مجمع از داوطلبان و تکمیل فهرست اسامی حاضرین همراه با امضای آنان که باید تحویل هیات رئیسه شود.
تبصره- در شرکتهای تعاونی بزرگ، اعضای هیات رئیسه مرکب از 7 نفر (رئیس، نائب رئیس، منشی و چهار ناظر) خواهد بود.
5- در مورد شرکتهای تعاونی عام مجوز صدور موافقت نامه تشکیل و آگهی پذیرش عضو و فروش سهام با تأئید وزارت تعاون بوده وطبق فرم‌های شماره 10 و 11 عمل خواهد شد.
6- داوطلبان عضویت در هئیت مدیره یا بازرسی تعاونیها علاوه بر شرایط قانونی عضویت در تعاونی باید مدارک زیر را حداکثر 5 روز پس از صدور دعوتنامه تشکیل اولین مجمع عمومی عادی به هیات مؤسس تحویل نمایند.
الف- تقاضای عضویت در هیئت مدیره یا بازرسی
ب- گواهی پایان خدمت نظام وظیفه عمومی یا معافیت
ج- برگ عدم سوء پیشینه
د- آخرین مدرک تحصیلی و گواهی سوابق تجربی یا آموزشی که دلالت بر توانائی داوطلب بر اداره تعاونی باشد.
تبصره1- اشخاصی که نتوانند تا یک روز قبل از اخذ رأی، گواهی عدم سوء پیشینه خود را ارائه نمایند از نامزدی سمتهای یاد شده منصرف تلقی می‌شوند.
تبصره2- هیات موسس می‌تواند در صورت وجود مدارک مستند دائر بر عدم صلاحیت داوطلبان (بند 5 ماده 38 قانون بخش تعاونی) از اداره کل تعاون استعلام و اداره کل تعاون نیز از مراجع ذیربط استعلام و نتیجه رااعلام خواهد کرد.
تبصره3- در مواردی که هر یک از اعضای هئیت مدیره و بازرسی، نماینده شخص حقوقی باشند وی باید شرایط احراز مذکور را داشته باشد.
7- کارکنان دولت نمیتوانندتصدی هیئت مدیره و مدیر عاملی شرکتهای تعاونی را بپذیرند مگر در تعاونیهای خاص کارکنان ادارات و سازمانهای دولتی که در آن شاغل باشند، کارکنان بازنشسته مشمول این بند نمی‌شوند.
8- هیات مؤسس هنگام تشکیل اولین مجمع عمومی عادی، ورقه ورود به جلسه را از داوطلبان عضویت اخذ نموده و اسامی حاضرین را (طبق فرم شماره 5) با امضای آنان تکمیل و پس از انتخاب هیئت رئیسه مجمع (رئیس، منشی و دو ناظر) برای اعمال کنترل در اختیار آنان قرار می‌دهد.
9- با تصویب اساسنامه در اولین مجمع عمومی عادی، ذیل صفحات آن به امضای رئیس و منشی و صفحه آخر اساسنامه به امضای هیئت رئیسه می‌رسد. بدیهی است تصویب اساسنامه تعاونی با حداقل دو سوم اعضای اولین مجمع عمومی عادی خواهد بود.
تبصره- اعضائی که با مصوبه اولین جلسه مجمع عمومی عادی در مورد اساسنامه موافقت نداشته باشند، میتوانند در همان جلسه تقاضای عضویت خود را پس بگیرند دراینصورت هیات مدیره بلافاصله پس از ثبت تعاونی مکلف به بازپرداخت وجه واریزی سهام آنان خواهد بود.
10- پس از انتخاب هیئت مدیره وظایف هیات موسس بپایان رسیده و هئیت رئیسه مجمع ضمن تنظیم صورتجلسه کلیه مدارک مربوط به برگزاری مجمع را که به امضای آنان رسیده است به هیئت مدیره تحویل می‌دهد.
11- هئیت مدیره در اولین جلسه خود (طبق فرم شماره 6) رئیس، نایب رئیس، منشی، مدیر عامل و صاحبان امضای مجاز را انتخاب و به یکی از اعضای هیئت مدیره یا مدیر عامل با حق توکیل به غیر وکالت می‌دهد تا تشریفات قانونی ثت تعاونی را انجام دهد.
تبصره 1- مدیر عامل باید حائزشرایط ماده 38 قانون بخش تعاونی باشد و مدارک موضوع بند 6 این دستورالعمل را تحویل هئیت مدیره نماید
تبصره2- در صورتیکه هر یک از اعضاء نسبت به مراحل تشکیل تعاونی معترض باشد ظرف مدت 2 روز بایدمراتب را کتباً به اداره کل / اداره تعاون اعلام نماید. اداره کل / اداره تعاون موظف است طبق قوانین و مقررات مربوط ظرف 3 روز به موضوع رسیدگی و نتیجه را برای اجرا اعلام نماید
12- اعضای هئیت مدیره بازرس یا بازرسان و مدیر عامل قبل از ثبت تعاونی موظف به طی دوره‌های آموزشی مربوط خواهند بود.
13- جهت تکمیل پرونده، فهرست اسامی و مشخصات اعضای هیئت مدیره، مدیر عامل، بازرس یا بازرسان و کلیه اعضاء (طبق فرم شماره 7) تنظیم و به اداره کل / اداره تعاون تحویل می‌گردد.
14- مدارک لازم ظرف مدت 5 روز از طریق اداره کل / اداره تعاون (طبق فرم شماره 8) به اداره ثبت شرکتها ارسال می‌شود. اداره کل / اداره تعاون پس از انجام اقدامات اداره ثبت شرکتها و صدور آگهی تأسیس، نسبت به صدور پروانه تأسیس تعاونی (طبق فرم شماره 9) اقدام خواهد نمود. در هر حال نظارت، حسابرسی و رسیدگی به شکایات وسایر اقدامات پس از تأسیس تعاونی بعهده اداره کل / اداره تعاون خواهد بود.

—————————————————————-